الخطبة الأولى
إِنَّ الْحَمْدَ لِلَّهِ، نَحْمَدُهُ وَنَسْتَعِينُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ، وَنَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شُرُوْرِ أَنْفُسِنَا وَمِنْ سَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا، مَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ فَلَا مُضِلَّ لَهُ، وَمَنْ يُضْلِلْ فَلَا هَادِيَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إلـٰه إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ.
ﵟيَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِۦ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنتُم مُّسۡلِمُونَ ١٠٢ﵞ
ﵟيَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ٱتَّقُواْ رَبَّكُمُ ٱلَّذِي خَلَقَكُم مِّن نَّفۡسٖ وَٰحِدَةٖ وَخَلَقَ مِنۡهَا زَوۡجَهَا وَبَثَّ مِنۡهُمَا رِجَالٗا كَثِيرٗا وَنِسَآءٗۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ ٱلَّذِي تَسَآءَلُونَ بِهِۦ وَٱلۡأَرۡحَامَۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلَيۡكُمۡ رَقِيبٗا ١ ﵞ
ﵟيَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَقُولُواْ قَوۡلٗا سَدِيدٗا ٧٠ يُصۡلِحۡ لَكُمۡ أَعۡمَٰلَكُمۡ وَيَغۡفِرۡ لَكُمۡ ذُنُوبَكُمۡۗ وَمَن يُطِعِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ فَقَدۡ فَازَ فَوۡزًا عَظِيمًا ٧١ﵞ
أَمَّا بَعْدُ، فَإِنَّ خَيْرَ الْكَلَامِ كَلَامُ اللهِ، وَخَيْرَ الْهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَشَرَّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا، وَكُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ، وَكُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ، وَكُلَّ ضَلَالَةٍ فِي النَّارِ.
ឱបងប្អូនមូស្លីមទាំងឡាយ! ចូរកោតខ្លាចអល់ឡោះជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ហើយត្រូវមានស្មារតីដឹងជានិច្ចថា ទ្រង់តែងតែឃ្លាំមើលរាល់ទង្វើរបស់យើង មិនថាលាក់កំបាំង ឬបើកចំហ។ ចូរអនុវត្តតាមឲ្យបានត្រឹមត្រូវនិងខ្ជាប់ខ្ចួន នូវរាល់បទបញ្ជាទាំងឡាយរបស់ទ្រង់ ហើយចៀសវាងឲ្យឆ្ងាយពីរាល់ប្រការទាំងឡាយដែលទ្រង់បានហាមឃាត់។ សូមដឹងថា ការជឿលើព្រះនាមនិងលក្ខណៈរបស់អល់ឡោះមានឋានៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់នៅក្នុងជំនឿអ៊ីស្លាម។ អល់ឡោះបានសរសើរខ្លួនទ្រង់ជាច្រើនក្នុងគម្ពីរដ៏ថ្លៃថ្នូររបស់ទ្រង់តាមរយៈព្រះនាមនិងលក្ខណៈរបស់ទ្រង់។ ដូចដែលទ្រង់មានបន្ទូលថា៖
ﵟوَكَانَ ٱللَّهُ سَمِيعَۢا بَصِيرٗا ١٣٤ﵞ ﵝالنِّسَاء : ﵔﵓﵑﵜ
“ហើយអល់ឡោះមហាឮ មហាឃើញបំផុត។”
និងបន្ទូលរបស់ទ្រង់៖
ﵟوَكَانَ ٱللَّهُ غَفُورٗا رَّحِيمًا ٩٦ﵞ ﵝالنِّسَاء : ﵖﵙﵜ
“ហើយអល់ឡោះមហាអភ័យទោស មហាអាណិតស្រលាញ់។”
និងភស្តុតាងផ្សេងៗទៀតដែលរាប់មិនអស់។
ណាពី ﷺ ក៏បានសរសើរព្រះជាម្ចាស់របស់លោកនៅក្នុងកន្លែងជាច្រើននៃសុណ្ណះ ដោយរៀបរាប់អំពីលក្ខណៈដ៏ឧត្តុង្គនិងលក្ខណៈដ៏ល្អឥតខ្ចោះរបស់ទ្រង់។
ការជឿលើព្រះនាមនិងលក្ខណៈរបស់អល់ឡោះតម្រូវឱ្យខ្ញុំបម្រើកោតខ្លាចទ្រង់ ហើយក្រោយមកគោរពសក្ការៈទ្រង់តាមវិធីដែលទ្រង់ពេញចិត្ត។ ដូចដែលគេបាននិយាយថា៖ «អ្នកណាដែលស្គាល់អល់ឡោះច្បាស់ជាង អ្នកនោះនឹងកោតខ្លាចទ្រង់ខ្លាំងជាងគេ»។ ដូច្នេះហើយបានជាអ្នកប្រាជ្ញដែលស្គាល់ព្រះនាមនិងលក្ខណៈរបស់អល់ឡោះ គឺជាអ្នកដែលកោតខ្លាចទ្រង់ខ្លាំងជាងគេ។ ដូចដែលអល់ឡោះបានមានបន្ទូលថា៖
ﵟإِنَّمَا يَخۡشَى ٱللَّهَ مِنۡ عِبَادِهِ ٱلۡعُلَمَٰٓؤُاْﵞ ﵝفَاطِر : ﵘﵒﵜ
“ពិតប្រាកដណាស់ មានតែបណ្ដាអ្នកមានចំណេះដឹងប៉ុណ្ណោះ នៅក្នុងចំណោមខ្ញុំបម្រើរបស់ទ្រង់ ដែលមានការកោតខ្លាចអល់ឡោះ(ជាងគេ)។”
ដោយសារការជឿលើព្រះនាមនិងលក្ខណៈរបស់អល់ឡោះមានឋានៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បែបនេះ វាជាកាតព្វកិច្ចលើអ្នកមានជំនឿក្នុងការបញ្ជាក់វាតាមវិធីដែលស្របតាមបញ្ញត្តិសាសនា។ នោះគឺការបញ្ជាក់នូវអ្វីដែលអល់ឡោះបានបញ្ជាក់សម្រាប់ខ្លួនទ្រង់នៅក្នុងគម្ពីររបស់ទ្រង់ ឬក្នុងសុណ្ណះរបស់អ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់ ﷺ នៃព្រះនាមនិងលក្ខណៈតាមរបៀបដែលសមនឹងទ្រង់។
ឱបងប្អូនអ្នកមានជំនឿទាំងឡាយ! ការបញ្ជាក់ជំនឿលើព្រះនាមនិងលក្ខណៈរបស់អល់ឡោះតាមអ្វីដែលបានលើកឡើងតម្រូវឱ្យមានពីរយ៉ាង៖
ទីមួយ៖ ការយល់ព្រះនាមនិងលក្ខណៈទាំងនោះតាមន័យច្បាស់លាស់ដែលបានមកដល់យើង ដោយគ្មានការបំភ្លៃ គ្មានការបដិសេធ គ្មានការកំណត់របៀប និងគ្មានការប្រៀបធៀប។ ភស្តុតាងគឺបន្ទូលរបស់អល់ឡោះ៖
ﵟوَلِلَّهِ ٱلۡمَثَلُ ٱلۡأَعۡلَىٰﵞ ﵝالنَّحۡل : ﵐﵖﵜ
“តែសម្រាប់អល់ឡោះជាម្ចាស់វិញ ទ្រង់មានលក្ខណៈសម្បត្តិដ៏មហាខ្ពង់ខ្ពស់។”
និងបន្ទូលរបស់ទ្រង់៖
ﵟلَيۡسَ كَمِثۡلِهِۦ شَيۡءٞۖ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡبَصِيرُ ١١ﵞ ﵝالشُّورَى : ﵑﵑﵜ
“គ្មានអ្វីមួយអាចប្រដូចនឹងទ្រង់បានឡើយ។ ហើយទ្រង់មហាឮ មហាឃើញបំផុត។”
ទីពីរ៖ ការឈប់ត្រឹមព្រះនាមនិងលក្ខណៈដែលមាននៅក្នុងគម្ពីរនិងសុណ្ណះ និងមិនត្រូវបង្កើតឈ្មោះ ឬលក្ខណៈថ្មីសម្រាប់អល់ឡោះដែលមិនមាននៅក្នុងប្រភពទាំងពីរនេះ។ អ៊ីម៉ាំអះម៉ាត់បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «យើងមិនអាចពណ៌នាអំពីអល់ឡោះលើសពីអ្វីដែលទ្រង់បានពណ៌នាអំពីខ្លួនទ្រង់ឡើយ»។
ឱខ្ញុំបម្រើរបស់អល់ឡោះទាំងឡាយ! ផ្ទុយពីការជឿលើព្រះនាមនិងលក្ខណៈរបស់អល់ឡោះគឺការបដិសេធ (អិលហាត) ក្នុងព្រះនាមនិងលក្ខណៈទាំងនោះ។ អិលហាតក្នុងភាសាអារ៉ាប់មានន័យថាការផ្អៀង។ ដូច្នេះ អិលហាតក្នុងព្រះនាមនិងលក្ខណៈរបស់អល់ឡោះគឺការផ្អៀងការយល់ពីការយល់ដឹងត្រឹមត្រូវដែលតម្រូវដោយភាសាអារ៉ាប់និងការយល់ដឹងរបស់សាឡាហ្វ។
អិលហាត (កាបដិសេធ) មានប្រភេទជាច្រើន ដែលទាំងអស់វិលជុំវិញការបំភ្លៃន័យពិតទៅជាន័យដែលមិនមែនជាបំណង ឬការបដិសេធន័យទាំងស្រុង។ ទាំងអស់នេះផ្ទុយនឹងការជឿលើព្រះនាមនិងលក្ខណៈរបស់អល់ឡោះ ហើយជាការនិយាយអំពីអល់ឡោះដោយគ្មានចំណេះដឹង។ វាក៏ជាប៊ីតអះ(ការបង្កើតថ្មី)ដែលសាឡាហ្វុស្សឡេះ(ក្រុមមនុស្សស្ថិតក្នុងជំនាន់ដែលល្អ) និងអ្នកដើរតាមពួកគាត់បានប្រឆាំងយ៉ាងខ្លាំងនឹងអ្នកដែលនិយាយវា។ វាជាអំពើបាបដែលអល់ឡោះបានសន្យាថានឹងដាក់ទណ្ឌកម្មអ្នកប្រព្រឹត្តវា។ សូមអល់ឡោះការពារយើង។ អល់ឡោះបានមានបន្ទូលថា៖
ﵟوَلِلَّهِ ٱلۡأَسۡمَآءُ ٱلۡحُسۡنَىٰ فَٱدۡعُوهُ بِهَاۖ وَذَرُواْ ٱلَّذِينَ يُلۡحِدُونَ فِيٓ أَسۡمَٰٓئِهِۦۚ سَيُجۡزَوۡنَ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ١٨٠ﵞ ﵝالأَعۡرَاف : ﵐﵘﵑﵜ
“ហើយសម្រាប់អល់ឡោះជាម្ចាស់ ទ្រង់មានព្រះនាមដ៏ល្អប្រពៃជាច្រើន។ ហេតុនេះ ចូរពួកអ្នកបួងសួងសុំពីទ្រង់តាមរយៈព្រះនាមទាំងនោះចុះ។ ហើយចូរពួកអ្នកបោះបង់ពួកដែលកែប្រែព្រះនាមរបស់ទ្រង់ចុះ។ គេ(អល់ឡោះ)នឹងតបស្នងដល់ពួកគេដោយសារតែអ្វីដែលពួកគេធ្លាប់បានប្រព្រឹត្ត។”
និងបន្ទូលរបស់ទ្រង់៖
ﵟوَلَا تَقۡفُ مَا لَيۡسَ لَكَ بِهِۦ عِلۡمٌۚ إِنَّ ٱلسَّمۡعَ وَٱلۡبَصَرَ وَٱلۡفُؤَادَ كُلُّ أُوْلَٰٓئِكَ كَانَ عَنۡهُ مَسۡـُٔولٗا ٣٦ﵞ ﵝالإِسۡرَاء : ﵖﵓﵜ
“កុំហើយអ្នក(ឱមនុស្សលោក)កុំប្រតិបត្តិតាមអ្វីដែលអ្នកគ្មានចំណេះដឹងអំពីវាឲ្យសោះ។ ពិតប្រាកដណាស់ ការស្តាប់ឮ ការមើលឃើញ និងដួងចិត្ត ទាំងអស់នោះ នឹងត្រូវបានគេសួរ(ចំពោះការប្រើប្រាស់វា)។”
ឱបងប្អូនមូស្លីមទាំងឡាយ! ប្រភេទដ៏ល្បីបំផុតនៃអិលហាតក្នុងព្រះនាមនិងលក្ខណៈរបស់អល់ឡោះគឺការបំភ្លៃ(តះរីហ្វ) មានន័យថា ការបំភ្លៃន័យពិតទៅជាន័យដែលមិនមែនជាបំណង ដែលតម្រូវដោយភាសាអារ៉ាប់និងការយល់ដឹងរបស់សាឡាហ្វុស្សឡេះ រួមមានសាហាបះ តាប៊ីអីន និងអ្នកដើរតាមពួកគាត់ដោយល្អ។ ពួកគាត់បានទទួលការយល់ដឹងរបស់ពួកគាត់ពីណាពី ﷺ ហើយការយល់ដឹងនោះល្អប្រសើរណាស់។ ណាពី ﷺ បានធ្វើសក្ខីកម្មថាពួកគាត់ល្អប្រសើរដោយមានប្រសាសន៍ថា៖
>عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: خَيْرُ النَّاسِ قَرْنِي، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ< [ رواه البخاري ومسلم ]
“មនុស្សល្អបំផុតគឺជំនាន់របស់ខ្ញុំ បន្ទាប់មកអ្នកដែលនៅក្រោយពួកគេ បន្ទាប់មកអ្នកដែលនៅក្រោយពួកគេ។”
អ្វីដែលផ្ទុយនឹងការយល់ដឹងរបស់សាហាបះមិនមែនជាសាសនារបស់អល់ឡោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាជាមាគ៌ាដែលត្រូវបានបង្កើតថ្មី ដែលមិនមែនជាផ្នែកនៃអ៊ីស្លាមឡើយ។
ឧទាហរណ៍នៃការបំភ្លៃក្នុងការយល់ព្រះនាម និងលក្ខណៈរបស់អល់ឡោះគឺការបកស្រាយលក្ខណៈអ៊ីស្តីវ៉ា(នៅលើ) របស់អល់ឡោះ លើអារ៉ស់ ថា ជាការគ្រប់គ្រង និងការបដិសេធថាន័យពិតរបស់វាគឺនៅលើលើអារ៉ស់របស់ទ្រង់។ មហាបរិសុទ្ធអល់ឡោះ។
ក្នុងចំណោមប្រភេទនៃ អិលហាតក្នុងព្រះនាមនិងលក្ខណៈរបស់អល់ឡោះ គឺការកំណត់របៀប(តាក់យីហ្វ)។ នេះគឺជាការអះអាងថាដឹងពីរបៀបនៃលក្ខណៈណាមួយរបស់អល់ឡោះ។ នេះជាអំពើហារ៉ាំ។ អល់ឡោះបានបដិសេធថាខ្ញុំបម្រើរបស់ទ្រង់មិនអាចដឹងពីលក្ខណៈរបស់ទ្រង់ទាំងស្រុង។ ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖
ﵟيَعۡلَمُ مَا بَيۡنَ أَيۡدِيهِمۡ وَمَا خَلۡفَهُمۡ وَلَا يُحِيطُونَ بِهِۦ عِلۡمٗا ١١٠ﵞ ﵝطه : ﵐﵑﵑﵜ
“ទ្រង់ដឹងបំផុតនូវអ្វីដែលនៅខាងមុខពួកគេ(ថ្ងៃបរលោក) និងអ្វីដែលនៅខាងក្រោយពួកគេ(លោកិយ)។ តែពួកគេវិញ គឺមិនដឹងអ្វីអំពីទ្រង់នោះឡើយ។”
នៅក្នុងអាយ៉ាត់នេះ អល់ឡោះបានកាត់ផ្តាច់ក្តីសង្ឃឹមពីការយល់ដឹងពីរបៀបនៃលក្ខណៈរបស់ទ្រង់។
អ៊ីម៉ាំនៃសាឡាហ្វ(រ៉ហីម៉ាហុមុល្លោះ) បានប្រឆាំងយ៉ាងខ្លាំងចំពោះអ្នកដែលស្វែងរកចំណេះដឹងនេះ។ មានបុរសម្នាក់បានមកជួបអ៊ីម៉ាំម៉ាលិក អ៊ិបនូ អាណាស ♫ ហើយបាននិយាយថា៖ "ឱអាប៊ូអាប់ឌុល្លោះ ﴿الرَّحْمَٰنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوَى﴾ “ព្រះជាម្ចាស់ដ៏មហាសប្បុរស ទ្រង់គង់នៅលើអារ៉ស្ហ។” តើទ្រង់នៅលើយ៉ាងដូចម្តេច?"
អ្នករាយការណ៍បាននិយាយថា៖ អ៊ីម៉ាំម៉ាលិកបានឱនក្បាលរហូតដល់ញើសហូរ បន្ទាប់មកបាននិយាយថា៖ "អ៊ីស្តីវ៉ា(នៅលើ) មិនមែនមិនស្គាល់ទេ ប៉ុន្តែរបៀបវាមិនអាចយល់បាន។ ការជឿលើវាជាកាតព្វកិច្ច។ ការសួរអំពីវាជាប៊ីតអះ ខ្ញុំមិនឃើញអ្នកជាអ្វីក្រៅពីអ្នកបង្កើតប៊ីតអះទេ"។ បន្ទាប់មកគាត់បានបញ្ជាឱ្យគេបណ្តេញបុរសនោះចេញ។
លោក អ៊ិបនូ អ៊ូសៃមីន ♫ បានអធិប្បាយអំពីពាក្យសម្តីរបស់អ៊ីម៉ាំម៉ាលិកថា៖ «ពាក្យសម្តីរបស់អ៊ីម៉ាំម៉ាលិកគឺជារូបមន្តសម្រាប់លក្ខណៈ(ស៊ីហ្វាត)ទាំងអស់។ អ្នកដែលសួរអំពីរបៀបនៃលក្ខណៈ សំណួររបស់ពួកគេគឺជាប៊ីតអះ។ ព្រោះសាហាបះជាមនុស្សដែលប្រាថ្នាចង់បានភាពល្អ និងចំណេះដឹងអំពីអ្វីដែលចាំបាច់សម្រាប់អល់ឡោះ នៃលក្ខណៈខ្លាំងបំផុត ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ពួកគាត់មិនដែលសួរអំពីរបៀបនៃលក្ខណៈណាមួយរបស់អល់ឡោះឡើយ។»។
ឱបម្រើរបស់អល់ឡោះទាំងឡាយ! ក្នុងចំណោមប្រភេទនៃអិលហាតក្នុងព្រះនាមនិងលក្ខណៈរបស់អល់ឡោះគឺការប្រៀបធៀប(តាំស៊ីល) ដូចជាការប្រៀបធៀបព្រះហស្តរបស់អល់ឡោះទៅនឹងដៃរបស់មនុស្ស។ មហាបរិសុទ្ធអល់ឡោះពីការដូចគ្នានឹងខ្ញុំបម្រើរបស់ទ្រង់។
លោក នូអៃម អ៊ិបនូ ហាម្ម៉ាត អាល់-ខុហ្សាអី - គ្រូរបស់អ៊ីម៉ាំពូខរ៉ី ♫ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាប្រៀបធៀបអល់ឡោះទៅនឹងម៉ើខឡូករបស់ទ្រង់ គឺជាកាហ្វីរ។ ហើយអ្នកណាបដិសេធអ្វីដែលអល់ឡោះបានពណ៌នាអំពីខ្លួនទ្រង់ គឺជាកាហ្វីរ។ ហើយគ្មានការប្រៀបធៀបនៅក្នុងអ្វីដែលអល់ឡោះបានពណ៌នាអំពីខ្លួនទ្រង់ឬអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់បានពណ៌នាឡើយ។»។
ការយល់ព្រះនាមនិងលក្ខណៈរបស់អល់ឡោះតាមការមកដល់ដោយគ្មានការបំភ្លៃគឺជាអ្វីដែលមូស្លីមទាំងអស់បានឯកភាពគ្នា រួមទាំងអ្នកប្រាជ្ញនៃម៉ាហ្សាប់ទាំងបួននិងផ្សេងទៀត។
អ៊ីម៉ាំមូហាំម៉ាត់ អ៊ិបនុល ហាសាន អាស្ហ-ស្ហៃបានី - សិស្សរបស់អ៊ីម៉ាំអាប៊ូហានីហ្វះ បានមានប្រសាសន៍ថា៖
“ហ្វាកេហ៍(អ្នកប្រាជ្ញ)ទាំងអស់ពីទិសខាងកើតដល់ទិសខាងលិចបានឯកភាពគ្នាលើការជឿលើគម្ពីរអាល់គួរអាននិងហាឌីសដែលបានរាយការណ៍ពីអ្នកដែលទុកចិត្តបាន ពីអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ ﷺ អំពីលក្ខណៈរបស់អល់ឡោះ ដោយគ្មានការបកស្រាយ គ្មានការពិពណ៌នា និងគ្មានការប្រៀបធៀប។ អ្នកណាបកស្រាយអ្វីមួយនៃចំណុចទាំងនេះ គឺគាត់បានចាកចេញពីអ្វីដែលណាពី ﷺ បានធ្វើ និងបានបែកចេញពីជាម៉ាអះ។ ព្រោះពួកគាត់មិនបានពិពណ៌នា មិនបានបកស្រាយ ប៉ុន្តែពួកគាត់បានចេញហ្វាត់វ៉ាតាមអ្វីដែលមាននៅក្នុងគម្ពីរនិងសុណ្ណះ រួចពួកគាត់នៅស្ងៀម"។
អ៊ីម៉ាំសាហ្វីអី ‘ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំជឿលើពាក្យសម្តីរបស់អល់ឡោះតាមអ្វីដែលអល់ឡោះមានបំណង ហើយខ្ញុំជឿលើពាក្យសម្តីរបស់អ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះតាមអ្វីដែលអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះមានបំណង។»។
អ៊ីម៉ាំ អ៊ិបនូ តៃមីយ៉ះ ‘ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពិតណាស់ អ្វីដែលមាននៅក្នុងគម្ពីរអាល់គួរអាននៃអាយ៉ាត់អំពីលក្ខណៈ គ្មានការខ្វែងគំនិតគ្នាពីសាហាបះក្នុងការបកស្រាយវាឡើយ។ ខ្ញុំបានអានការបកស្រាយដែលត្រូវបានរាយការណ៍ពីសាហាបះ និងអ្វីដែលពួកគាត់បានរាយការណ៍ពីហាឌីស ហើយខ្ញុំបានឃើញការបកស្រាយជាច្រើនលើសពីមួយរយក្បាល ទាំងធំនិងតូច។ រហូតមកដល់ពេលនេះ ខ្ញុំមិនឃើញសាហាបះណាម្នាក់បកស្រាយអាយ៉ាត់ឬហាឌីសអំពីលក្ខណៈខុសពីន័យដែលយល់ឃើញ និងស្គាល់ច្បាស់ឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ ពួកគាត់បានបញ្ជាក់និងពន្យល់ថានេះជាលក្ខណៈរបស់អល់ឡោះ ដែលផ្ទុយនឹងពាក្យសម្តីរបស់ក្រុមអ្នកតាក់វីល ដែលអល់ឡោះប៉ុណ្ណោះដឹងចំនួនរបស់ពួកគេ។»។
អ៊ីម៉ាំ អ៊ិបនូ កាសីរ ‘ បាននិយាយនៅក្នុងការបកស្រាយបន្ទូលរបស់អល់ឡោះ
﴿ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ﴾ថា៖ "ចំពោះបន្ទូលរបស់អល់ឡោះ ﴿ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ﴾ មនុស្សមានពាក្យសម្តីជាច្រើនណាស់អំពីរឿងនេះ ដែលនេះមិនមែនជាកន្លែងដើម្បីបកស្រាយរវាទេ។ នៅក្នុងបញ្ហានេះ យើងដើរតាមមាគ៌ារបស់សាឡាហ្វុស្សឡេះ ដូចជាអ៊ីម៉ាំម៉ាលិក អាល់-អៅហ្សាអី អាស់-សៅរី អាល់-លៃស អ៊ិបនូ សាអាត់ សាហ្វីអី អះម៉ាត់ អ៊ិសហាក អ៊ិបនូ រ៉ហាវ៉ាយហ៍ និងអ៊ីម៉ាំដទៃទៀតនៃមូស្លីមពីមុននិងក្រោយ។ គឺការទទួលយកវាតាមដែលវាមកដល់ ដោយគ្មានការកំណត់របៀប គ្មានការប្រៀបធៀប និងគ្មានការបដិសេធ។ ន័យដែលលេចឡើងក្នុងគំនិតរបស់អ្នកប្រៀបធៀបត្រូវបានបដិសេធពីអល់ឡោះ។ គ្មានអ្វីដូចទ្រង់ក្នុងចំណោមម៉ើខឡូករបស់ទ្រង់ឡើយ ដូចដែលទ្រង់មានបន្ទូលថា៖
﴿لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ وَهُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ﴾
“គ្មានអ្វីមួយអាចប្រដូចនឹងទ្រង់បានឡើយ។ ហើយទ្រង់មហាឮ មហាឃើញបំផុត។”
រឿងនេះដូចដែលអ៊ីម៉ាំទាំងឡាយបាននិយាយ រួមទាំងលោក នូអៃម អ៊ិបនូ ហាម្ម៉ាត អាល់-ខុហ្សាអី (គ្រូរបស់អ៊ីម៉ាំបូខរី)ដែលបាននិយាយថា៖ «អ្នកណាប្រៀបធៀបអល់ឡោះនឹងម៉ើខឡូករបស់ទ្រង់ គឺជាកាហ្វីរ។ អ្នកណាបដិសេធអ្វីដែលអល់ឡោះបានពណ៌នាអំពីខ្លួនទ្រង់ គឺជាកាហ្វីរ។ គ្មានការប្រៀបធៀបនៅក្នុងអ្វីដែលអល់ឡោះបានពណ៌នាអំពីខ្លួនទ្រង់ឬអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់បានពណ៌នាឡើយ។»។ ដូច្នេះ អ្នកណាដែលបញ្ជាក់សម្រាប់អល់ឡោះនូវអ្វីដែលមានក្នុងអាយ៉ាត់ដែលច្បាស់លាស់និងហាឌីសដែលត្រឹមត្រូវ តាមលក្ខណៈដែលសមនឹងភាពមហិមារបស់អល់ឡោះ ហើយបដិសេធភាពខ្វះខាតពីអល់ឡោះ គឺគាត់បានដើរតាមមាគ៌ានៃការចង្អុលបង្ហាញ។
អ៊ីម៉ាំ អាប់ឌុរ៉ហ្មាន អ៊ិបនុល កសិម អាល់-ម៉ាលីគី ‘ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «មិនគួរឱ្យនរណាម្នាក់ពណ៌នាអំពីអល់ឡោះក្រៅពីអ្វីដែលទ្រង់បានពណ៌នាអំពីខ្លួនទ្រង់ក្នុងគម្ពីរអាល់គួរអានឡើយ។ កុំប្រៀបធៀបព្រះហស្តរបស់ទ្រង់នឹងអ្វីមួយ ឬព្រះភ័ក្ត្ររបស់ទ្រង់នឹងអ្វីមួយ។ តែគ្រាន់តែនិយាយថា 'ទ្រង់មានព្រះហស្តពីរដូចដែលទ្រង់បានពណ៌នាអំពីខ្លួនទ្រង់ក្នុងគម្ពីរ ហើយទ្រង់មានព្រះភ័ក្ត្រដូចដែលទ្រង់បានពណ៌នាអំពីខ្លួនទ្រង់'។ យើងឈប់ត្រឹមអ្វីដែលទ្រង់បានពណ៌នាអំពីខ្លួនទ្រង់ក្នុងគម្ពីរ។ ព្រោះពិតណាស់ គ្មានអ្វីដូចទ្រង់ និងគ្មានអ្វីប្រៀបផ្ទឹមទ្រង់ឡើយ។ ប៉ុន្តែទ្រង់គឺជាអល់ឡោះ គ្មានព្រះដែលត្រូវគោរពសក្ការៈដោយពិតប្រាកដក្រៅពីទ្រង់ឡើយ។ ទ្រង់មានព្រះហស្តពីរដែលលាតសន្ធឹងដូចដែលទ្រង់បានពណ៌នាវា។“
បន្ថែមទៅលើនេះ អល់ឡោះបានមានបន្ទូលថា៖
ﵟوَٱلۡأَرۡضُ جَمِيعٗا قَبۡضَتُهُۥ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ وَٱلسَّمَٰوَٰتُ مَطۡوِيَّٰتُۢ بِيَمِينِهِۦﵞ ﵝالزُّمَر : ﵗﵖﵜ
“ហើយពួកគេ(ពួកមុស្ហរីគីន)មិនបានលើកតម្កើងអល់ឡោះឱ្យសក្ដិសមនឹងឋានៈរបស់ទ្រង់ឡើយ ខណៈដែលផែនដីទាំងមូល គឺស្ថិតក្នុងកណ្តាប់ដៃរបស់ទ្រង់នៅថ្ងៃបរលោក ហើយមេឃទាំងប្រាំពីរជាន់ គឺត្រូវបានមូរដោយដៃស្តាំរបស់ទ្រង់។”
بَارَكَ اللهُ لِي وَلَكُمْ فِي القُرْآنِ العَظِيمِ، وَنَفَعَنِي وَإِيَّاكُمْ بِمَا فِيهِ مِنَ الآيَاتِ وَالذِّكْرِ الحَكِيمِ. أَقُولُ قَوْلِي هَذَا، وَأَسْتَغْفِرُ اللهَ لِي وَلَكُمْ مِنْ كُلِّ ذَنْبٍ، فَاسْتَغْفِرُوهُ، إِنَّهُ كَانَ لِلتَّوَّابِينَ غَفُورًا.
الخطبة الثانية
الحَمْدُ لِلَّهِ وَكَفَى، وَسَلامٌ عَلَى عِبَادِهِ الَّذِينَ اصْطَفَى، أَمَّا بَعْدُ: فَاتَّقُوا اللهَ عِبَادَ اللهِ
សូមដឹងថា ការយល់ដឹងអំពីអត្ថន័យនៃព្រះនាមនិងលក្ខណៈរបស់អល់ឡោះមានអត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើនចំពោះស្មារតី ចិត្ត និងអវៈយវៈរបស់ខ្ញុំបម្រើ។
អ៊ីម៉ាំ អ៊ិបនុល កយ្យីម ‘ បានមានប្រសាសន៍ថា៖
“ព្រះនាមដ៏ល្អបំផុតនិងលក្ខណៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ គឺទាមទារនូវលទ្ធផលនៃភាពជាខ្ញុំបម្រើ និងការបញ្ជាដូចទៅនឹងការទាមទារលទ្ធផលនៃការបង្កើតរបស់ទ្រង់ដែរ។ គុណសម្បត្តិនិមួយៗ សុទ្ធតែមានភាពជាបាវបម្រើជាក់លាក់ ដែលកើតចេញពីចំណេះដឹង និងការយល់ដឹងពីគុណសម្បត្តិនោះ។ នេះជាគោលការណ៍ដ៏សំខាន់មួយដែលអនុវត្តបានទៅលើទម្រង់នៃភាពជាបាវបម្រើទាំងអស់ ទាំងផ្នែកបេះដូង និងកាយវិការ។
នៅពេលដែលខ្ញុំបម្រើម្នាក់បានដឹងថា អល់ឡោះតែមួយគត់ដែលជាម្ចាស់នៃការបង្កគ្រោះថ្នាក់, ការផ្ដល់ផលប្រយោជន៍, ការផ្ដល់ឱ្យ, ការដកយក, ការបង្កើត, ការផ្ដល់លាភសក្ការៈ, ការផ្ដល់ជីវិត និងការដកហូតជីវិត នោះចំណេះដឹងនេះនឹងផ្ដល់ផលជា ការពឹងផ្អែកលើទ្រង់ ដោយស្មោះពីក្នុងចិត្ត ហើយផ្ដល់ផលជាការបង្ហាញនូវការពឹងផ្អែកទាំងនោះចេញមកខាងក្រៅ។
ចំណេះដឹងរបស់ខ្ញុំបម្រើម្នាក់អំពីការដែលអល់ឡោះទ្រង់ ស្ដាប់, ទ្រង់ឃើញ និងទ្រង់ជ្រាប ហើយថាគ្មានអ្វីមួយអាចលាក់បាំងពីទ្រង់បានឡើយ សូម្បីតែទម្ងន់នៃធូលីមួយនៅក្នុងផ្ទៃមេឃ និងផែនដីក៏ដោយ ហើយទ្រង់ជ្រាបទាំងអាថ៌កំបាំងនិងអ្វីដែលជ្រៅជាងអាថ៌កំបាំងទៅទៀត ទ្រង់ក៏ជ្រាបទាំងកិរិយាបោកប្រាស់នៃភ្នែក និងអ្វីដែលលាក់កំបាំងនៅក្នុងទ្រូងទៀតផង។ ចំណេះដឹងទាំងនេះ នឹងផ្ដល់ផលជា ការរក្សាអណ្ដាត, កាយវិការ និងការគិត របស់បេះដូងពីអ្វីៗដែលអល់ឡោះមិនពេញចិត្ត។ ហើយត្រូវបង្វែរអវយវៈទាំងនេះ ទៅរកអ្វីដែលអល់ឡោះស្រឡាញ់និងពេញចិត្តវិញ នោះនឹងផ្ដល់ផលជា ភាពខ្មាសអៀន ពីក្នុងចិត្ត ហើយភាពខ្មាសអៀននេះនឹងផ្ដល់ផលជា ការជៀសវាង ពីអ្វីដែលហាមឃាត់ និងអំពើអាក្រក់នានា។
ការដឹងពី ភាពបរិបូរណ៍, សេចក្ដីសប្បុរស, សេចក្ដីមេត្តាករុណា និងសេចក្ដីសប្បុរស របស់ទ្រង់នឹងធ្វើឱ្យមាន ក្ដីសង្ឃឹម ដ៏ធំធេង ហើយនឹងផ្ដល់ផលជាទម្រង់នៃភាពជាខ្ញុំបម្រើជាច្រើន ទាំងផ្នែកខាងក្រៅ និងខាងក្នុងទៅតាមចំណេះដឹង និងការយល់ដឹងរបស់ខ្ញុំបម្រើនោះ។
ការដឹងពី ភាពរុងរឿង, ភាពអស្ចារ្យ និងភាពខ្ពង់ខ្ពស់ របស់អល់ឡោះ នឹងផ្ដល់ផលជា ការបន្ទាបខ្លួន, ភាពរាបទាប និងសេចក្ដីស្រឡាញ់ ហើយនឹងផ្ដល់ផលជាទម្រង់នៃភាពជាខ្ញុំបម្រើជាច្រើននៅខាងក្រៅ ដែលជាលទ្ធផលនៃចំណេះដឹងទាំងនោះ។
ការដឹងអំពី ភាពល្អឥតខ្ចោះ, ភាពស្រស់ស្អាត និងគុណសម្បត្តិ ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ទ្រង់ នឹងបង្កើតឱ្យមាន សេចក្ដីស្រឡាញ់ ជាក់លាក់មួយដែលមានតម្លៃស្មើនឹងទម្រង់នៃភាពជាបាវបម្រើទាំងឡាយ។
សរុបមក ភាពជាខ្ញុំបម្រើទាំងអស់សុទ្ធតែកើតចេញពីផលនៃនាម និងគុណសម្បត្តិរបស់អល់ឡោះ ហើយមានទំនាក់ទំនងជាមួយគ្នាទៅវិញទៅមក ដូចទៅនឹងការបង្កើតរបស់ទ្រង់ដែរ។ ការបង្កើតរបស់ទ្រង់ និងការបញ្ជារបស់ទ្រង់ គឺជាផលនៃនាម និងគុណសម្បត្តិរបស់ទ្រង់នៅក្នុងពិភពលោក។ (បញ្ចប់ពាក្យសម្តីរបស់អ៊ិបនុល កយ្យីម ♫)។
ثُمَّ اعْلَمُوا رَحِمَكُمُ اللهُ أَنَّ اللهَ سُبْحَانَهُ أَمَرَكُمْ بِأَمْرٍ عَظِيمٍ فَقَالَ:
ﵟإِنَّ ٱللَّهَ وَمَلَٰٓئِكَتَهُۥ يُصَلُّونَ عَلَى ٱلنَّبِيِّۚ يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ صَلُّواْ عَلَيۡهِ وَسَلِّمُواْ تَسۡلِيمًا ٥٦ﵞ
اللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ عَلَى عَبْدِكَ وَرَسُولِكَ مُحَمَّدٍ، وَارْضَ عَنْ أَصْحَابِهِ الْخُلَفَاءِ، الأَئِمَّةِ الحُنَفَاءِ، وَارْضَ عَنِ التَّابِعِينَ وَمَنْ تَبِعَهُمْ بِإِحْسَانٍ إِلَى يَوْمِ الدِّينِ.
اللَّهُمَّ مَا نَزَلَ بَلاءٌ إِلَّا بِذَنْبٍ، وَمَا كُشِفَ إِلَّا بِتَوْبَةٍ، وَهَذِهِ أَيْدِينَا إِلَيْكَ بِالذُّنُوبِ، وَنَوَاصِينَا إِلَيْكَ بِالتَّوْبَةِ.
اللَّهُمَّ ابْسُطِ الأَمْنَ فِي الْيَمَنِ وَالْعِرَاقِ وَالشَّامِ وَفِلَسْطِينِ وَلِيبْيَا وَغَيْرِهَا مِنْ بِلادِ الْمُسْلِمِينَ.
رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً، وَفِي الآخِرَةِ حَسَنَةً، وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ.
سُبْحَانَ رَبِّنَا رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ، وَسَلامٌ عَلَى الْمُرْسَلِينَ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ.
****
