ជំពូកស្ដីពីកត្តានានាដែលនាំឲ្យការបួងសួងត្រូវបានឆ្លើយតប (២)
الخطبة الأولى
إِنَّ الْحَمْدَ لِلَّهِ، نَحْمَدُهُ وَنَسْتَعِينُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ، وَنَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شُرُوْرِ أَنْفُسِنَا وَمِنْ سَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا، مَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ فَلَا مُضِلَّ لَهُ، وَمَنْ يُضْلِلْ فَلَا هَادِيَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إلـٰه إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ.
ﵟيَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِۦ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنتُم مُّسۡلِمُونَ ١٠٢ﵞ
ﵟيَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ٱتَّقُواْ رَبَّكُمُ ٱلَّذِي خَلَقَكُم مِّن نَّفۡسٖ وَٰحِدَةٖ وَخَلَقَ مِنۡهَا زَوۡجَهَا وَبَثَّ مِنۡهُمَا رِجَالٗا كَثِيرٗا وَنِسَآءٗۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ ٱلَّذِي تَسَآءَلُونَ بِهِۦ وَٱلۡأَرۡحَامَۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلَيۡكُمۡ رَقِيبٗا ١ ﵞ
ﵟيَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَقُولُواْ قَوۡلٗا سَدِيدٗا ٧٠ يُصۡلِحۡ لَكُمۡ أَعۡمَٰلَكُمۡ وَيَغۡفِرۡ لَكُمۡ ذُنُوبَكُمۡۗ وَمَن يُطِعِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ فَقَدۡ فَازَ فَوۡزًا عَظِيمًا ٧١ﵞ
أَمَّا بَعْدُ، فَإِنَّ خَيْرَ الْكَلَامِ كَلَامُ اللهِ، وَخَيْرَ الْهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَشَرَّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا، وَكُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ، وَكُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ، وَكُلَّ ضَلَالَةٍ فِي النَّارِ.
ឱបងប្អូនមូស្លីមទាំងឡាយ! ចូរកោតខ្លាចអល់ឡោះជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ហើយត្រូវមានស្មារតីដឹងជានិច្ចថា ទ្រង់តែងតែឃ្លាំមើលរាល់ទង្វើរបស់យើង មិនថាលាក់កំបាំង ឬបើកចំហ។ ចូរអនុវត្តតាមឲ្យបានត្រឹមត្រូវនិងខ្ជាប់ខ្ចួន នូវរាល់បទបញ្ជាទាំងឡាយរបស់ទ្រង់ ហើយចៀសវាងឲ្យឆ្ងាយពីរាល់ប្រការទាំងឡាយដែលទ្រង់បានហាមឃាត់។
ចូរអ្នកដឹងថា អល់ឡោះបានបានបង្កើតមនុស្សលោក និងពពួកជិន ដើម្បីឱ្យពួកគេគោរពសក្ការៈចំពោះទ្រង់តែមួយ និងមិនឱ្យពួកគេផ្សំភ្ជាប់ទ្រង់ជាមួយនឹងអ្វីផ្សេងឡើយ។ ដូចដែលទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖
ﵟوَمَا خَلَقۡتُ ٱلۡجِنَّ وَٱلۡإِنسَ إِلَّا لِيَعۡبُدُونِ ٥٦ﵞ ﵝالذَّارِيَات : ﵖﵕﵜ
“ហើយយើងមិនបានបង្កើតជិននិងមនុស្សលោកនោះឡើយ លើកលែងដើម្បីឱ្យពួកគេគោរពសក្ការៈ(មកចំពោះយើងតែមួយគត់)ប៉ុណ្ណោះ។”
ទ្រង់បានបញ្ជូនបណ្ដាអ្នកនាំសារដើម្បីគោលបំណងនោះដែរ ដោយបានមានបន្ទូលថា៖
ﵟوَمَآ أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ مِن رَّسُولٍ إِلَّا نُوحِيٓ إِلَيۡهِ أَنَّهُۥ لَآ إِلَٰهَ إِلَّآ أَنَا۠ فَٱعۡبُدُونِ ٢٥ﵞ ﵝالأَنبِيَاء : ﵕﵒﵜ
“ហើយយើងមិនបានបញ្ជូនអ្នកនាំសារណាម្នាក់មុនអ្នក(ឱអ្នកនាំសារមូហាំម៉ាត់)នោះឡើយ លើកលែងតែយើងបានផ្តល់វ៉ាហ៊ីទៅកាន់គេថា៖ ពិតប្រាកដណាស់ គ្មានព្រះជាម្ចាស់ឯណាដែលត្រូវគោរពសក្ការៈដ៏ពិតប្រាកដក្រៅពីយើងឡើយ។ ហេតុនេះ ចូរពួកអ្នកគោរពសក្ការៈចំពោះយើង(តែមួយគត់)។”
ទ្រង់បានហាមឃាត់ខ្ញុំបម្រើរបស់ទ្រង់ពីការដាក់ភាគីជាមួយទ្រង់ក្នុងការគោរពប្រណិប័តន៍ ដោយបានមានបន្ទូលថា៖
ﵟوَلَقَدۡ أُوحِيَ إِلَيۡكَ وَإِلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِكَ لَئِنۡ أَشۡرَكۡتَ لَيَحۡبَطَنَّ عَمَلُكَ وَلَتَكُونَنَّ مِنَ ٱلۡخَٰسِرِينَ ٦٥ بَلِ ٱللَّهَ فَٱعۡبُدۡ وَكُن مِّنَ ٱلشَّٰكِرِينَ ٦٦ﵞ ﵝالزُّمَر : ﵕﵖ - ﵖﵖﵜ
“ហើយជាការពិតណាស់ គេបានផ្តល់វ៉ាហ៊ីទៅកាន់អ្នក(ឱអ្នកនាំសារមូហាំម៉ាត់) និងទៅកាន់អ្នក(នាំសារ)ជំនាន់មុនអ្នកថា៖ ប្រសិនបើអ្នកធ្វើស្ហ៊ីរិក(មកចំពោះយើង) នោះទង្វើ(កុសល)របស់អ្នកពិតជានឹងរលាយសាបសូន្យ ហើយអ្នកប្រាកដជានឹងស្ថិតក្នុងចំណោមពួកដែលខាតបង់ជាមិនខាន។ ផ្ទុយទៅវិញ ចំពោះអល់ឡោះ(តែមួយគត់) ចូរអ្នកគោរពសក្ការៈ ហើយចូរអ្នកស្ថិតក្នុងចំណោមបណ្តាអ្នកដែលដឹងគុណ។”
ទ្រង់បានបញ្ជាក់ឲ្យយើងដឹងថា ស្ហីរិក(ការភ្ជាប់ដៃគូជាមួយទ្រង់)គឺជាអំពើបាបដ៏ធំបំផុត ដោយបានមានបន្ទូលថា៖
ﵟإِنَّ ٱللَّهَ لَا يَغۡفِرُ أَن يُشۡرَكَ بِهِۦ وَيَغۡفِرُ مَا دُونَ ذَٰلِكَ لِمَن يَشَآءُۚ وَمَن يُشۡرِكۡ بِٱللَّهِ فَقَدِ ٱفۡتَرَىٰٓ إِثۡمًا عَظِيمًا ٤٨ﵞ ﵝالنِّسَاء : ﵘﵔﵜ
“ពិតប្រាកដណាស់ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់មិនអភ័យទោសឱ្យអ្នកដែលធ្វើស្ហ៊ីរិកចំពោះទ្រង់ឡើយ តែទ្រង់នឹងអភ័យទោសឱ្យចំពោះបាបកម្មផ្សេងពីនេះ ចំពោះជនណាដែលទ្រង់មានចេតនា។ ហើយជនណាដែលធ្វើស្ហ៊ីរិកនឹងអល់ឡោះជាម្ចាស់នោះ ពិតប្រាកដណាស់ រូបគេពិតជាបានប្រព្រឹត្តបាបកម្មមួយដ៏ធ្ងន់ធ្ងរបំផុត។”
បងប្អូនមូស្លីមទាំងឡាយ! យើងបានពន្យល់ក្នុងខុតបះមុនថា ទូអាគឺជាការគោរពសក្ការៈដ៏ឧត្តុង្គឧត្តម ដែលអល់ឡោះបានសម្គាល់វាដោយឡែកក្នុងអាយ៉ាត់ជាច្រើន ហើយណាពី ﷺ បានបញ្ជាក់ពីកិត្តិយសរបស់វាក្នុងហាឌីសសហីហជាច្រើន។ យើងបានពន្យល់រួចមកហើយនូវមូលហេតុប្រាំដែលបើអ្នកសុំទូអាធ្វើតាម ទូអារបស់គេនឹងជិតនឹងការឆ្លើយតប។ ដូចដែលយើងបាននិយាយអំពីប្រភេទនានាដែលស្ថិតក្រោមមូលហេតុទីប្រាំមួយ គឺការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវសុជីវធម៌នៃទូអា។ ថ្ងៃនេះ យើងនឹងនិយាយអំពីប្រភេទដែលនៅសល់ដោយការអនុញ្ញាតរបស់អល់ឡោះ។
និងក្នុងចំណោមសុជីវធម៌នៃទូអាគឺការធ្វើទូអាដោយពាក្យពេចន៍សង្ខេបៗ និងបោះបង់ការរៀបរាប់លម្អិត។ ពីអាអ៊ីស្ហះ ل បាននិយាយថា៖
> كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَسْتَحِبُّ الْجَوَامِعَ مِنَ الدُّعَاءِ وَيَدَعُ مَا سِوَى ذَلِكَ < [رواه أبو داود]
«អ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ ﷺ ចូលចិត្តទូអាដែលសង្ខេប ហើយបោះបង់អ្វីក្រៅពីនោះ។»
និងក្នុងចំណោមរឿងនោះ គឺអ្វីដែលអីមាមមូស្លីមបានរាយការណ៍ពីហ្វារវ៉ះ ប៊ិន ណូសត្វ អាល់-អាស្សជាអី បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានសួរអាអ៊ីស្ហះអំពីទូអាដែលអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ ﷺ តែងធ្វើ។ នាងបាននិយាយថា គាត់តែងពោលថា៖
> اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا عَمِلْتُ وَمِنْ شَرِّ مَا لَمْ أَعْمَلْ < [رواه مسلم]
«ឱអល់ឡោះ! ពិតប្រាកដណាស់ ខ្ញុំសូមជ្រកកោននឹងទ្រង់ ពីភាពអាក្រក់នៃអ្វីដែលខ្ញុំបានប្រព្រឹត្ត ហើយពីភាពអាក្រក់នៃអ្វីដែលខ្ញុំមិនទាន់បានប្រព្រឹត្ត។»
និងពីអ៊ីបនូ អាប៊ី មូសា ពីឪពុករបស់គាត់ ពីណាពី ﷺ ថា គាត់តែងធ្វើទូអានេះ
> رَبِّ اغْفِرْ لِي خَطِيئَتِي وَجَهْلِي، وَإِسْرَافِي فِي أَمْرِي كُلِّهِ، وَمَا أَنْتَ أَعْلَمُ بِهِ مِنِّي، اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي خَطَايَايَ وَعَمْدِي، وَجَهْلِي وَهَزْلِي، وَكُلُّ ذَلِكَ عِنْدِي، اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي مَا قَدَّمْتُ وَمَا أَخَّرْتُ، وَمَا أَسْرَرْتُ وَمَا أَعْلَنْتُ، أَنْتَ الْمُقَدِّمُ وَأَنْتَ الْمُؤَخِّرُ، وَأَنْتَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ < [رواه البخاري ومسلم]
«ឱព្រះអម្ចាស់របស់ខ្ញុំ! សូមទ្រង់អភ័យទោសដល់ខ្ញុំនូវកំហុសឆ្គង និងភាពល្ងង់ខ្លៅ របស់ខ្ញុំ ហើយនិងការហួសព្រំដែនរបស់ខ្ញុំ នៅក្នុងកិច្ចការទាំងឡាយរបស់ខ្ញុំ ហើយនិងអ្វីដែលទ្រង់ដឹងច្បាស់ជាងខ្ញុំ។»
«ឱអល់ឡោះ! សូមទ្រង់អភ័យទោសដល់ខ្ញុំនូវរាល់កំហុសឆ្គងរបស់ខ្ញុំ ទាំងដោយចេតនាទាំងដោយភាពល្ងង់ខ្លៅនិងទាំងដោយភាពលេងសើច ហើយរាល់កំហុសទាំងនោះគឺមាននៅក្នុងខ្លួនខ្ញុំ។»
«ឱអល់ឡោះ! សូមទ្រង់អភ័យទោសដល់ខ្ញុំនូវអ្វីដែលខ្ញុំបានធ្វើពីមុន និងអ្វីដែលខ្ញុំធ្វើពេលក្រោយ ហើយអ្វីដែលខ្ញុំបានលាក់កំបាំង និងអ្វីដែលខ្ញុំបានលាតត្រដាង ។ ទ្រង់ជាអ្នកដែលផ្ដល់ភាពជាមុន ហើយទ្រង់ជាអ្នកដែលផ្ដល់ភាពជាក្រោយ ហើយទ្រង់ជាអ្នកមានអំណាចលើអ្វីៗទាំងអស់។»
និងពីអាណាស ا បាននិយាយថា៖ ទូអាដែលណាពី ﷺ ច្រើនធ្វើគឺ៖
> رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ < [رواه البخاري ومسلم]
« ឱព្រះជាម្ចាស់របស់យើងខ្ញុំ! សូមទ្រង់មេត្តាប្រទានដល់យើងខ្ញុំនូវប្រការល្អក្នុងលោកិយ និងប្រការល្អនៅថ្ងៃបរលោក ព្រមទាំងការពារយើងខ្ញុំពីទណ្ឌកម្មនៃភ្លើងនរកផង។»
អ៊ីម៉ាដុឌ្ឌីន អ៊ីបនូ កាស៊ីរ ♫ បាននិយាយថា៖ "«ភាពល្អក្នុងលោកិយ» រួមបញ្ចូលគ្រប់តម្រូវការលោកិយទាំងអស់ ដូចជាសុខភាពល្អ ផ្ទះធំទូលាយ ភរិយាល្អ រីស្គីទូលំទូលាយ ចំណេះដឹងដែលមានប្រយោជន៍ អំពើល្អ យានជំនិះដែលងាយស្រួល ការសរសើរដ៏ស្រស់ស្អាត និងអ្វីៗផ្សេងទៀតដែលអ្នកបកស្រាយបានរៀបរាប់ ហើយវាមិនមានការផ្ទុយគ្នាឡើយ ព្រោះទាំងអស់នេះស្ថិតនៅក្នុងភាពល្អនៅក្នុងលោកិយ។
ចំពោះ«ភាពល្អក្នុងបរលោក» គឺខ្ពស់បំផុតក្នុងចំណោមនោះគឺការចូលឋានសួគ៌ និងអ្វីៗដែលជាប់ទាក់ទងនឹងវា ពីសុវត្ថិភាពពីភាពភ័យខ្លាចដ៏ធំបំផុតនៅក្នុងទីលានជំនុំជំរះ ការសម្រួលគណនី និងអ្វីៗផ្សេងទៀតនៃកិច្ចការបរលោកដ៏ល្អ។
ចំណែកឯការរួចផុតពីនរកវិញ គឺទាមទារឱ្យមានការសម្រួលមធ្យោបាយរបស់វានៅក្នុងលោកិយ ពីការជៀសវាងអំពើហាមឃាត់និងបាបកម្ម និងការបោះបង់ចោលរឿងគួរឱ្យសង្ស័យនិងហាមឃាត់»។ (ចប់ប្រសាសន៍របស់លោក)
បងប្អូនមូស្លីមទាំងឡាយ! គ្មានការសង្ស័យទេថា ទូអាដែលមាននៅក្នុងគួរអាននិងសុណ្ណះគឺជាទូអាដែលសង្ខេប ដែលមានការការពារពីកំហុស និងមានបារ៉ោកះ។ ការប្រកាន់ខ្ជាប់នឹងវាល្អជាងការប្រកាន់ខ្ជាប់នឹងអ្វីផ្សេង ដូចជាពាក្យគ្មានប្រយោជន៍ ការនិយាយក្អែងក្អាង ការពណ៌នាលម្អិត ពាក្យវែងនិងស្មុគស្មាញ។
ក្នុងចំណោមអ្វីដែលចង្អុលបង្ហាញទៅរឿងនេះគឺអ្វីដែលអាប៊ូ ណាអាម៉ះបានរាយការណ៍ថា អាប់ឌុលឡោះ ប៊ិន មូហ្គោហ្វាលបានឮកូនប្រុសរបស់គាត់និយាយថា៖ «ឱអល់ឡោះអើយ! ពិតប្រាកដណាស់ ខ្ញុំសូមទ្រង់នូវវិមានស នៅខាងស្តាំឋានសួគ៌ នៅពេលដែលខ្ញុំចូលវា»។
គាត់បាននិយាយថា៖ «កូនប្រុសអើយ! ចូរអ្នកសុំអល់ឡោះនូវឋានសួគ៌ ហើយសូមជ្រកកោនពីនរក។ ខ្ញុំបានឮអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ ﷺ មានប្រសាសន៍ថា៖
> إِنَّهُ سَيَكُونُ فِي هَذِهِ الْأُمَّةِ قَوْمٌ يَعْتَدُونَ فِي الطَّهُورِ وَالدُّعَاءِ < [رواه أبو داود]
«ពិតប្រាកដណាស់ នៅក្នុងប្រជាជាតិនេះ នឹងមានមនុស្សមួយក្រុមដែល ហួសហេតុ (រំលងព្រំដែន) នៅក្នុងការសម្អាត និងនៅក្នុងការបួងសួង។»
និងអាប៊ូ ណាអាម៉ះបានរាយការណ៍ពីអ៊ិបនូ សាអាដថាគាត់បាននិយាយថា៖ "ឪពុកខ្ញុំបានឮខ្ញុំពោលថា៖ ឱអល់ឡោះ! ពិតណាស់ខ្ញុំសុំពីទ្រង់នូវឋានសួគ៌ សុខសប្បាយរបស់វា ភាពស្រស់ស្អាតរបស់វា និងនេះនោះ ហើយខ្ញុំស្វែងរកការការពារពីទ្រង់ពីនរក និងច្រវាក់របស់វា និងខ្នោះរបស់វា និងនេះនិងនោះ។ គាត់បាននិយាយថា៖ កូនប្រុសរបស់ខ្ញុំ! ពិតណាស់ខ្ញុំបានឮអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ ﷺ មានប្រសាសន៍ថា៖
> سَيَكُونُ قَوْمٌ يَعْتَدُونَ فِي الدُّعَاءِ < [رواه أبو داود]
«នឹងមានក្រុមមួយដែលហួសហេតុក្នុងការធ្វើទូអា។»
ដូច្នេះចូរប្រុងប្រយ័ត្នកុំឱ្យក្លាយជាពួកគេ។ ប្រសិនបើអ្នកត្រូវបានប្រទានឋានសួគ៌ អ្នកនឹងត្រូវបានប្រទានវា និងអ្វីៗដែលមាននៅក្នុងនោះពីភាពល្អ។ ហើយប្រសិនបើអ្នកត្រូវបានការពារពីនរក អ្នកនឹងត្រូវបានការពារពីវា និងអ្វីៗដែលមាននៅក្នុងនោះពីអំពើអាក្រក់»។"
និងអ៊ីបនូ អាប់បាស ¶ បាននិយាយថា៖ "ចូរមើលពាក្យក្អែងក្អាងក្នុងទូអា ហើយជៀសវាងវា។ ពិតណាស់ខ្ញុំបានឃើញអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ ﷺ និងសាហាបះរបស់គាត់មិនធ្វើលើកលែងតែការជៀសវាងនោះ។"
ស្ហៃខុលអ៊ីស្លាម អ៊ីបនូ តៃមីយ្យ៉ះ ♫ បាននិយាយថា៖ "គ្មានការសង្ស័យទេថា ហ្សីកៀរនិងទូអាគឺជាការគោរពសក្ការៈដ៏ប្រសើរបំផុត។ ការគោរពសក្ការៈត្រូវស្ថាបនាផ្អែកលើការធ្វើតាមនិងអនុវត្តតាម មិនមែនផ្អែកលើចិត្តនិងការបង្កើតថ្មីទេ។ ហ្សីកៀរនិងទូអារបស់ណាពីគឺល្អប្រសើរបំផុតដែលអ្នកស្វែងរកអាចស្វែងរក។ អ្នកដែលដើរតាមផ្លូវនេះគឺនៅលើផ្លូវនៃសុវត្ថិភាពនិងសន្តិភាព។ ប្រយោជន៍និងលទ្ធផលដែលទទួលបានគឺគ្មានអណ្តាតណាអាចពណ៌នាបាន និងគ្មានមនុស្សណាអាចគ្របដណ្តប់បាន។ ចំពោះហ្សីកៀរផ្សេងទៀត វាអាចជាហារ៉ម ម៉ាក់រូហ៍ ឬមានស្ហីរិកដែលមនុស្សភាគច្រើនមិនបានដឹង ហើយវាជាបញ្ហាដែលពិបាករៀបរាប់លម្អិត។
"គ្មានអ្នកណាមានសិទ្ធិកំណត់ប្រភេទនៃហ្សីកៀរនិងទូអាថ្មីដែលមិនមែនជាសុណ្ណះ និងធ្វើឱ្យវាជាការគោរពសក្ការៈដែលមនុស្សត្រូវធ្វើតាមដូចពួកគេធ្វើតាមសឡាតទាំងប្រាំ។ នេះជាប៊ីដអះ(ការបង្កើតថ្មី)នៃសាសនាដែលអល់ឡោះមិនបានអនុញ្ញាត។ ខុសពីអ្វីដែលមនុស្សធ្វើទូអាម្តងម្កាលដោយមិនធ្វើឱ្យវាជាសុណ្ណះសម្រាប់មនុស្សទូទៅ។ រឿងនេះ បើមិនដឹងថាវាមានន័យហារ៉ម វាមិនអាចកាត់ក្តីថាវាហារ៉មទេ។ ប៉ុន្តែពេលខ្លះវាមានរឿងនោះ តែមនុស្សមិនដឹង។ នេះដូចជាមនុស្សនៅពេលចាំបាច់ធ្វើទូអាដោយទូអាដែលមកក្នុងពេលនោះ។ រឿងនេះនិងស្រដៀងវាគឺជិត។
ប៉ុន្តែការយកវីរដដែលមិនស្របច្បាប់និងការធ្វើហ្សីកៀរដែលមិនស្របច្បាប់ នេះជារឿងដែលត្រូវហាមឃាត់។ ជាមួយនឹងនេះ ក្នុងទូអានិងហ្សីកៀរស្របច្បាប់មានគោលបំណងត្រឹមត្រូវទាំងអស់ និងទីបញ្ចប់នៃគោលដៅដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។ គ្មានអ្នកណាងាកចេញពីវាទៅរកហ្សីកៀរថ្មីនិងប៊ីដអះទេ លើកលែងតែអ្នកល្ងង់ខ្លៅ អ្នកធ្វសប្រហែស ឬអ្នកហួសហែត។
និងក្នុងចំណោមមូលហេតុនៃការឆ្លើយតបទូអាគឺការមានប្រាកដក្នុងវានិងការមិនស្ទាក់ស្ទើរ។ តាមហាឌីសពីអាណាស ا បាននិយាយថា អ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖
> إِذَا دَعَا أَحَدُكُمْ فَلْيَعْزِمِ الْمَسْأَلَةَ وَلَا يَقُولَنَّ: اللَّهُمَّ إِنْ شِئْتَ فَأَعْطِنِي، فَإِنَّهُ لَا مُسْتَكْرِهَ لَهُ < [رواه البخاري ومسلم]
«នៅពេលពួកអ្នកណាម្នាក់ធ្វើទូអា ចូរគេមានភាពប្រាកដក្នុងការសុំ ហើយមិនត្រូវពោលថា៖ ឱអល់ឡោះ! បើទ្រង់មានបំណង សូមផ្តល់ឱ្យខ្ញុំ។ ព្រោះគ្មានអ្នកណាអាចបង្ខំទ្រង់បានទេ។»
ការផ្តល់ជម្រើសបង្ហាញពីការមិនត្រូវការការឆ្លើយតបរបស់ខ្ញុំបម្រើ។ ដូច្នេះហើយបានជាមានការហាមឃាត់ពីវា។ អ្វីដែលចាំបាច់គឺការមានភាពប្រាកដនិងការមិនផ្តល់ជម្រើស។
និងក្នុងចំណោមមូលហេតុនៃការឆ្លើយតបទូអាគឺការធ្វើទូអាបីដង។ ភស្តុតាងគឺហាឌីសរបស់អ៊ីបនូ ម៉ាសអូដ ا៖
> كَانَ إِذَا دَعَا دَعَا ثَلَاثًا، وَإِذَا سَأَلَ سَأَلَ ثَلَاثًا < [رواه أبو داود]
«នៅពេលគាត់ធ្វើទូអា គាត់ធ្វើបីដង និងនៅពេលគាត់សុំ គាត់សុំបីដង។»
អ៊ីម៉ាំអាន់-ណាវ៉ាវីបានពន្យល់ហាឌីសនេះថា៖ "វាបង្ហាញពីការគួរធ្វើទូអាបីដង។"
និងក្នុងចំណោមមូលហេតុនៃការឆ្លើយតបទូអាគឺ ការប្រកាន់ខ្ជាប់នឹងការធ្វើទូអាក្នុងគ្រប់ស្ថានភាព ក្នុងពេលងាយស្រួល និងពេលលំបាក និងការមិនភ្លេចភ្លាំង។ ព្រោះនេះជាមូលហេតុនៃការឆ្លើយតបទូអារបស់គេក្នុងពេលលំបាក។ ពីអាប៊ូ ហ៊ូរ៉ៃរ៉ោះ ا បាននិយាយថា អ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖
> مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَسْتَجِيبَ اللهُ لَهُ عِنْدَ الشَّدَائِدِ وَالْكُرَبِ، فَلْيُكْثِرِ الدُّعَاءَ فِي الرَّخَاءِ < [رواه الترمذي]
«នរណាដែលរីករាយឲ្យអល់ឡោះឆ្លើយតបទូអារបស់គេ នៅពេលមាន ការលំបាក និងភាពតានតឹងនោះ គេគប្បី បង្កើនការបួងសួងនៅពេលមានភាពសុខស្រួល»
និងក្នុងចំណោមមូលហេតុនៃការឆ្លើយតបទូអាគឺការបរិភោគអាហារដែលល្អ។ ភស្តុតាងគឺហាឌីសពីអាប៊ូ ហ៊ូរ៉ៃរ៉ោះ បាននិយាយថា អ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖
> أَيُّهَا النَّاسُ، إِنَّ اللهَ طَيِّبٌ لَا يَقْبَلُ إِلَّا طَيِّبًا، وَإِنَّ اللهَ أَمَرَ الْمُؤْمِنِينَ بِمَا أَمَرَ بِهِ الْمُرْسَلِينَ فَقَالَ ﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلرُّسُلُ كُلُواْ مِنَ ٱلطَّيِّبَٰتِ وَٱعۡمَلُواْ صَٰلِحًاۖ إِنِّي بِمَا تَعۡمَلُونَ عَلِيمٞ﴾ الْمُؤْمِنُونَ:٥١، وَقَالَ: ﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ كُلُواْ مِن طَيِّبَٰتِ مَا رَزَقۡنَٰكُمۡ﴾ الْبَقَرَة:١٧٢<
«ឱមនុស្សលោកទាំងឡាយ! ពិតប្រាកដណាស់ អល់ឡោះគឺល្អបរិសុទ្ធ ហើយទ្រង់មិនទទួលយកអ្វីក្រៅពីរបស់ល្អបរិសុទ្ធឡើយ។ ពិតប្រាកដណាស់ អល់ឡោះបានបង្គាប់អ្នកមានជំនឿនូវអ្វីដែលទ្រង់បានបង្គាប់ដល់បណ្តាអ្នកនាំសារ ដោយទ្រង់មានបន្ទូលថា៖ “ឱបណ្តាអ្នកនាំសារទាំងឡាយ! ចូរពួកអ្នកទទួលទានអំពីចំណីអាហារល្អៗ ហើយចូរពួកអ្នកសាងនូវទង្វើកុសល។ ពិតប្រាកដណាស់ យើងដឹងបំផុតនូវអ្វីដែលពួកអ្នកប្រព្រឹត្ត។” និងទ្រង់មានបន្ទូលថា៖ “ឱបណ្តាអ្នកដែលមានជំនឿ! ចូរពួកអ្នកបរិភោគពីចំណីអាហារល្អៗដែលយើង(អល់ឡោះ)បានប្រទានជាលាភសក្ការៈដល់ពួកអ្នក។”»
បន្ទាប់មកគាត់បានលើកឡើងពីបុរសម្នាក់ដែលធ្វើដំណើរឆ្ងាយ សក់រញ៉េរញ៉ៃ ប្រឡាក់ធូលី លើកដៃទាំងពីរទៅមេឃ ពោល៖ "ឱព្រះជាម្ចាស់របស់ខ្ញុំ! ឱព្រះជាម្ចាស់របស់ខ្ញុំ! ក្នុងខណៈដែលអាហារ ភេសជ្ជៈរបស់គាត់ជាហារ៉ម សម្លៀកបំពាក់របស់គាត់ជាហារ៉ម ហើយគាត់ត្រូវបានចិញ្ចឹមដោយហារ៉ម តើធ្វើម៉េចឱ្យទូអារបស់គេត្រូវបានឆ្លើយតប?" [រាយការណ៍ដោយមូស្លីម]
بَارَكَ اللهُ لِي وَلَكُمْ فِي الْقُرْآنِ الْعَظِيمِ، وَنَفَعَنِي وَإِيَّاكُمْ بِمَا فِيهِ مِنَ الْآيَاتِ وَالذِّكْرِ الْحَكِيمِ، أَقُولُ قَوْلِي هَذَا، وَأَسْتَغْفِرُ اللهَ لِي وَلَكُمْ فَاسْتَغْفِرُوهُ، إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ.
الخطبة الثانية
الْحَمْدُ لِلَّهِ وَحْدَهُ، وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلَى مَنْ لَا نَبِيَّ بَعْدَهُ، أَمَّا بَعْدُ، فاتقوا الله عباد الله، واعْلَمُوا أَنَّ اللهَ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى أَمَرَكُمْ بِأَمْرٍ عَظِيمٍ فَقَالَ:
ﵟإِنَّ ٱللَّهَ وَمَلَٰٓئِكَتَهُۥ يُصَلُّونَ عَلَى ٱلنَّبِيِّۚ يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ صَلُّواْ عَلَيۡهِ وَسَلِّمُواْ تَسۡلِيمًا ٥٦ﵞ
اللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ عَلَى عَبْدِكَ وَرَسُولِكَ مُحَمَّدٍ، وَارْضَ عَنْ أَصْحَابِهِ الْخُلَفَاءِ، وَارْضَ عَنِ التَّابِعِينَ وَمَنْ تَبِعَهُمْ بِإِحْسَانٍ إِلَى يَوْمِ الدِّينِ.
اللَّهُمَّ أَعِزَّ الْإِسْلَامَ وَالْمُسْلِمِينَ، وَأَذِلَّ الشِّرْكَ وَالْمُشْرِكِينَ، وَدَمِّرْ أَعْدَاءَكَ أَعْدَاءَ الدِّينِ، وَانْصُرْ عِبَادَكَ الْمُوَحِّدِينَ.
اللَّهُمَّ آمِنَّا فِي أَوْطَانِنَا، وَأَصْلِحْ أَئِمَّتَنَا وَوُلَاةَ أُمُورِنَا، وَاجْعَلْهُمْ هُدَاةً مُهْتَدِينَ.
اللَّهُمَّ وَفِّقْ جَمِيعَ وُلاةِ الْمُسْلِمِينَ لِتَحْكِيمِ كِتَابِكَ، وَإِعْزَازِ دِينِكَ، وَاجْعَلْهُمْ رَحْمَةً عَلَى رَعَايَاهُمْ.
اللَّهُمَّ ادْفَعْ عَنَّا الْغَلاءَ وَالْوَبَاءَ وَالرِّبَا وَالزِّنَا، وَالزَّلَازِلَ وَالْمِحَنَ وَسُوءَ الْفِتَنِ، مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ، عَنْ بَلَدِنَا هَذَا خَاصَّةً، وَعَنْ سَائِرِ بِلادِ الْمُسْلِمِينَ عَامَّةً، يَا رَبَّ الْعَالَمِينَ.
رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً، وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً، وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ.
سُبْحَانَ رَبِّنَا رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ، وَسَلامٌ عَلَى الْمُرْسَلِينَ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ.
****
