និយមន័យនៃពាក្យតាវហ៊ីដ និងការគោរពសក្ការៈ    

الخطبة الأولى


إِنَّ الْحَمْدَ لِلَّهِ، نَحْمَدُهُ وَنَسْتَعِينُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ، وَنَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شُرُوْرِ أَنْفُسِنَا وَمِنْ سَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا، مَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ فَلَا مُضِلَّ لَهُ، وَمَنْ يُضْلِلْ فَلَا هَادِيَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إلـٰه إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ.


ﵟيَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِۦ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنتُم مُّسۡلِمُونَ ١٠٢ﵞ


ﵟيَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ٱتَّقُواْ رَبَّكُمُ ٱلَّذِي خَلَقَكُم مِّن نَّفۡسٖ وَٰحِدَةٖ وَخَلَقَ مِنۡهَا زَوۡجَهَا وَبَثَّ مِنۡهُمَا رِجَالٗا كَثِيرٗا وَنِسَآءٗۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ ٱلَّذِي تَسَآءَلُونَ بِهِۦ وَٱلۡأَرۡحَامَۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلَيۡكُمۡ رَقِيبٗا ١ ﵞ


ﵟيَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَقُولُواْ قَوۡلٗا سَدِيدٗا ٧٠ يُصۡلِحۡ لَكُمۡ أَعۡمَٰلَكُمۡ وَيَغۡفِرۡ لَكُمۡ ذُنُوبَكُمۡۗ وَمَن يُطِعِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ فَقَدۡ فَازَ فَوۡزًا عَظِيمًا ٧١ﵞ


أَمَّا بَعْدُ، فَإِنَّ خَيْرَ الْكَلَامِ كَلَامُ اللهِ، وَخَيْرَ الْهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَشَرَّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا، وَكُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ، وَكُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ، وَكُلَّ ضَلَالَةٍ فِي النَّارِ.


ឱបងប្អូនមូស្លីមទាំងឡាយ! ចូរកោតខ្លាចអល់ឡោះជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ហើយត្រូវមានស្មារតីដឹងជានិច្ចថា ទ្រង់តែងតែឃ្លាំមើលរាល់ទង្វើរបស់យើង មិនថាលាក់កំបាំង ឬបើកចំហ។ ចូរអនុវត្តតាមឲ្យបានត្រឹមត្រូវនិងខ្ជាប់ខ្ចួន នូវរាល់បទបញ្ជាទាំងឡាយរបស់ទ្រង់ ហើយចៀសវាងឲ្យឆ្ងាយពីរាល់ប្រការទាំងឡាយដែលទ្រង់បានហាមឃាត់។


សូមដឹងថាការគោរពសក្ការៈអល់ឡោះ ـគឺជាគោលបំណងនៃការបង្កើតជិននិងមនុស្ស។ អល់ឡោះមានបន្ទូលថា៖


ﵟوَمَا خَلَقۡتُ ٱلۡجِنَّ وَٱلۡإِنسَ إِلَّا لِيَعۡبُدُونِ ٥٦ﵞ ﵝالذَّارِيَات : ﵖﵕﵜ


“ហើយយើងមិនបានបង្កើតជិននិងមនុស្សលោកនោះឡើយ លើកលែងដើម្បីឱ្យពួកគេគោរពសក្ការៈ(មកចំពោះយើងតែមួយគត់)ប៉ុណ្ណោះ។”


និយមន័យនៃអ៊ីបាដះ (ការគោរពសក្ការៈ)


បងប្អូនខ្ញុំបម្រើរបស់អល់ឡោះ! ស្ហៃខុលអ៊ីស្លាមអ៊ីបនូតៃមីយ្យ៉ះ :បានឱ្យនិយមន័យរួមនៃអ៊ីបាដះថា៖ «វាគឺជាឈ្មោះទូលំទូលាយសម្រាប់អ្វីៗទាំងអស់ដែលអល់ឡោះស្រឡាញ់ និងពេញចិត្ត ទាំងពាក្យសម្ដី និងទង្វើទាំងខាងក្នុង និងខាងក្រៅ។


ដូច្នេះ សឡាត ហ្សាកាត បួស ហាជ្ជី ភាពស្មោះត្រង់ក្នុងការនិយាយ ការបំពេញការទុកចិត្ត ការធ្វើល្អចំពោះមាតាបិតា ការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងញាតិមិត្ត ការបំពេញពាក្យសន្យា ការបញ្ជាឱ្យធ្វើល្អ ការហាមឃាត់អំពើអាក្រក់ ការជីហាតប្រឆាំងនឹងពួកកាហ្វីរ និងពួកមូណាហ្វិក ការធ្វើល្អចំពោះអ្នកជិតខាង ក្មេងកំព្រា អ្នកក្រ អ្នកដំណើរ និងអ្នកបម្រើ ទាំងមនុស្ស និងសត្វ ការបួងសួង ការរំលឹកអល់ឡោះ (ហ្ស៊ីគីរ) ការសូត្រគម្ពីរគូរអាន និងអ្វីៗផ្សេងទៀត គឺជាផ្នែកមួយនៃការគោរពសក្ការៈ។     


ដូចគ្នានេះដែរ ការស្រឡាញ់អល់ឡោះ និងរ៉ស៊ូលរបស់ទ្រង់ ការកោតខ្លាចអល់ឡោះ ការត្រឡប់ទៅរកទ្រង់ ការស្មោះត្រង់ចំពោះទ្រង់ ការអត់ធ្មត់ចំពោះបម្រាមរបស់ទ្រង់ ការអរគុណចំពោះនៀកម៉ាត់(ពរជ័យ)របស់ទ្រង់ ការពេញចិត្តនឹងការកំណត់របស់ទ្រង់ ការពឹងផ្អែកលើទ្រង់ ការសង្ឃឹមក្នុងរ៉ហ៍ម៉ាត់ឮ(មេត្តាធម៌) របស់ទ្រង់ ការភ័យខ្លាចចំពោះទារុណកម្មរបស់ទ្រង់ និងអ្វីៗផ្សេងទៀត គឺជាផ្នែកមួយនៃការគោរពសក្ការៈអល់ឡោះ»។ (ចប់)។


គោលការណ៍មូលដ្ឋានពីរនៃការគោរពសក្ការៈ


បងប្អូនអ្នកមានជំនឿទាំងឡាយ! ការគោរពសក្ការៈត្រូវបានកសាងឡើងនៅលើគោលការណ៍ដ៏អស្ចារ្យពីរគឺ សេចក្ដីស្រឡាញ់ និងការលើកតម្កើង។ តាមរយៈសេចក្ដីស្រឡាញ់ កើតមានសេចក្ដីប្រាថ្នា ហើយតាមរយៈការលើកតម្កើង កើតមានការភ័យខ្លាច ការគោរព និងភាពទន់ទាប។។


អ៊ីបនុល កយ្យឹម  :បាននិយាយថា៖ «អ៊ីបាដះរួមបញ្ចូលគោលការណ៍មូលដ្ឋានពីរ: សេចក្តីស្រឡាញ់កម្រិតខ្ពស់បំផុតជាមួយនឹងភាពទន់ទាបនិងការចុះចូលកម្រិតខ្ពស់បំផុត។ ជនជាតិអារ៉ាប់និយាយថា 'طريق معبد' មានន័យថាគឺផ្លូវដែលត្រូវគេធ្វើឱ្យទន់ទាប។ អាត់តាអាប់ប៊ុដ(التعبد) មានន័យថាភាពទន់ទាប និងការចុះចូល។ ដូច្នេះ អ្នកណាដែលអ្នកស្រឡាញ់ ប៉ុន្តែអ្នកមិនចុះចូលចំពោះគាត់ទេ អ្នកមិនមែនជាអ្នកគោរពសក្ការៈគាត់ឡើយ។ ហើយអ្នកណាដែលអ្នកចុះចូលចំពោះគាត់ដោយគ្មានសេចក្ដីស្រឡាញ់ អ្នកក៏មិនមែនជាអ្នកគោរពសក្ការៈគាត់ឡើយ រហូតទាល់តែអ្នកក្លាយជាអ្នកស្រឡាញ់ និងចុះចូល»។ (ចប់)។


ហើយអ៊ីបន តៃមីយ្យ៉ះ : បានពោលថា៖ «ខ្លួនប្រាណគ្មានការសង្គ្រោះ គ្មានសុភមង្គល និងគ្មានភាពល្អឥតខ្ចោះឡើយ លើកលែងតែនៅពេលដែលអល់ឡោះក្លាយជាម្ចាស់ដែលត្រូវគេគោរពសក្ការៈ និងជាទីស្រឡាញ់បំផុតសម្រាប់វា។ ហើយពាក្យ «គោរពសក្ការៈ» រួមបញ្ចូលទាំងភាពបរិបូរណ៍នៃភាពទន់ទាបជាមួយភាពបរិបូរណ៍នៃសេចក្ដីស្រឡាញ់។ ដូច្នេះ អ្នកគោរពសក្ការៈត្រូវតែស្រឡាញ់ម្ចាស់ដែលត្រូវគេគោរពសក្ការៈដោយភាពបរិបូរណ៍នៃសេចក្ដីស្រឡាញ់ ហើយត្រូវតែទន់ទាបចំពោះទ្រង់ដោយភាពបរិបូរណ៍នៃភាពទន់ទាប។


ដូច្នេះ ខ្លួនប្រាណត្រូវការអល់ឡោះដោយហេតុថាទ្រង់ជាម្ចាស់ដែលត្រូវគេគោរពសក្ការៈ និងជាទីបញ្ចប់នៃបំណងប្រាថ្នារបស់វា ហើយដោយហេតុថាទ្រង់ជាម្ចាស់ និងជាអ្នកបង្កើតរបស់វា។ ដូច្នេះ គេត្រូវតែជឿលើអល់ឡោះជាម្ចាស់ និងជាអ្នកបង្កើតអ្វីៗទាំងអស់ ហើយមិនត្រូវគោរពសក្ការៈអ្នកណាឡើយ លើកលែងតែអល់ឡោះតែមួយគត់ ដោយឱ្យអល់ឡោះជាទីស្រឡាញ់បំផុតសម្រាប់គាត់ជាងអ្វីៗទាំងអស់ គួរឱ្យកោតខ្លាចបំផុតសម្រាប់គាត់ជាងអ្វីៗទាំងអស់ ធំធេងបំផុតជាងអ្វីៗទាំងអស់ និងគួរឱ្យសង្ឃឹមបំផុតសម្រាប់គាត់ជាងអ្វីៗទាំងអស់។


ហើយអ្នកណាដែលធ្វើឱ្យអល់ឡោះស្មើនឹងសត្វលោកមួយចំនួននៅក្នុងសេចក្ដីស្រឡាញ់ ដោយស្រឡាញ់វាដូចដែលគាត់ស្រឡាញ់អល់ឡោះ កោតខ្លាចវាដូចដែលគាត់កោតខ្លាចអល់ឡោះ សង្ឃឹមវាដូចដែលគាត់សង្ឃឹមអល់ឡោះ និងបួងសួងវាដូចដែលគាត់បួងសួងទ្រង់ នោះគាត់គឺជាអ្នកដាក់ភាគីដែលស្ហីរិករបស់គាត់មិនត្រូវបានអល់ឡោះអភ័យទោសឡើយ ទោះបីជាគាត់មានភាពបរិសុទ្ធក្នុងការស៊ីចុក និងការរៀបការក៏ដោយ ហើយទោះបីជាគាត់មានភាពអត់ធ្មត់ និងក្លាហានក៏ដោយ»។ (ចប់)។


ការអនុវត្តអ៊ីបាដះ


បងប្អូនខ្ញុំបម្រើរបស់អល់ឡោះ! ការអនុវត្តអ៊ីបាដះចំពោះអល់ឡោះមិនមែនគ្រាន់តែជាការអះអាងដោយគ្មានទង្វើទេ ប៉ុន្តែគឺការធ្វើតាមបទបញ្ជាដែលទ្រង់បានបញ្ជា និងការចៀសវាងអ្វីដែលទ្រង់ហាមឃាត់។ ដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ គេបានធ្វើការគោរពប្រតិបត្តិ និងដោយការគោរព គេបានចៀសវាងអ្វីដែលត្រូវហាម។


លោក អ៊ីបនុល កយ្យឹម :បាននិយាយក្នុង "អាល់-កាហ្វីយ៉ះ អាស់-សាហ្វីយ៉ះ" ក្នុងការកំណត់និយមន័យអ៊ីបាដះថា៖ «ការគោរពសក្ការៈព្រះមេត្តាគឺជាគោលដៅនៃសេចក្តីស្រឡាញ់របស់ទ្រង់ជាមួយភាពទន់ទាបរបស់អ្នកគោរពសក្ការៈរបស់ទ្រង់ ទាំងពីរជាស្នូលលើពួកវា រង្វង់នៃអ៊ីបាដះវិល មិនវិលទេ រហូតទាល់តែស្នូលទាំងពីរតាំងនៅការវិលរបស់វាគឺតាមបទបញ្ជា បទបញ្ជារបស់អ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់


មិនមែនតាមតណ្ហា ខ្លួនប្រាណ និងស្ហៃតនទេ»


بَارَكَ اللهُ لِي وَلَكُمْ فِي الْقُرْآنِ الْعَظِيمِ، وَنَفَعَنِي وَإِيَّاكُمْ بِمَا فِيهِ مِنَ الْآيَاتِ وَالذِّكْرِ الْحَكِيمِ، أَقُولُ قَوْلِي هَذَا، وَأَسْتَغْفِرُ اللهَ لِي وَلَكُمْ فَاسْتَغْفِرُوهُ، إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ.


الخطبة الثانية


الْحَمْدُ لِلَّهِ وَحْدَهُ، وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلَى مَنْ لَا نَبِيَّ بَعْدَهُ، أَمَّا بَعْدُ، فاتقوا الله عباد الله،


សូមដឹងថា អ៊ីបាដះ មានពីរប្រភេទ: ទូទៅនិងពិសេស។


1.    អ៊ីបាដះទូទៅ គឺមានន័យថាការចុះចូលចំពោះបទបញ្ជារបស់អល់ឡោះក្នុងចក្រវាឡ។ អល់ឡោះមានបន្ទូលថា៖


ﵟإِن كُلُّ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ إِلَّآ ءَاتِي ٱلرَّحۡمَٰنِ عَبۡدٗا ٩٣ﵞ ﵝمَرۡيَم : ﵓﵙﵜ


“រាល់អ្នកដែលនៅលើមេឃជាច្រើនជាន់ និងនៅលើផែនដី គឺសុទ្ធតែត្រឡប់ទៅកាន់ព្រះជាម្ចាស់ដ៏មហាសប្បុរស(នៅថ្ងៃបរលោក)ក្នុងនាមជាខ្ញុំបម្រើ(របស់ទ្រង់)ទាំងអស់។”


ហើយការអ៊ីបាដះទូទៅ ត្រូវបានចែករំលែកដោយគ្រប់ភាវៈទាំងអស់ ទាំងមនុស្ស និងជីន ទាំងអ្នកមានជំនឿ និងអ្នកមិនជឿ ទាំងសត្វ និងវត្ថុគ្មានជីវិត ទាំងម៉ាឡាអ៊ីកាះ និងសៃតាន និងអ្វីៗផ្សេងទៀត។ ទាំងអស់នេះសុទ្ធតែចុះចូលចំពោះបម្រាមរបស់អល់ឡោះដែលមានលក្ខណៈជាសាកល។ ដូច្នេះ ប្រសិនបើអល់ឡោះបានកំណត់អ្វីមួយសម្រាប់ពួកវា នោះវានឹងកើតឡើង ទោះបីជាពួកវាចង់ ឬមិនចង់ក៏ដោយ។


2.    ចំពោះការអ៊ីបាដះពិសេស គឺមានន័យថា ការចុះចូលចំពោះបម្រាមរបស់អល់ឡោះដែលមានលក្ខណៈជាច្បាប់។ ហើយនេះគឺជាលក្ខណៈពិសេសរបស់អ្នកដែលឆ្លើយតបនឹងច្បាប់របស់អល់ឡោះដែលជាអ្នកមានជំនឿ។ ឧទាហរណ៍ដូចបន្ទូលរបស់ទ្រង់៖


ﵟوَعِبَادُ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلَّذِينَ يَمۡشُونَ عَلَى ٱلۡأَرۡضِ هَوۡنٗاﵞ ﵝالفُرۡقَان : ﵓﵖﵜ


“ហើយបណ្តាខ្ញុំបម្រើនៃព្រះជាម្ចាស់ដ៏មហាសប្បុរសនោះ គឺបណ្តាអ្នកដែលធ្វើដំណើរនៅលើផែនដីដោយឱនលំទោន។”


និងបន្ទូលរបស់ទ្រង់៖


ﵟذَٰلِكَ هُدَى ٱللَّهِ يَهۡدِي بِهِۦ مَن يَشَآءُ مِنۡ عِبَادِهِۦﵞ ﵝالأَنۡعَام : ﵘﵘﵜ


“នោះគឺជាការចង្អុលបង្ហាញរបស់អល់ឡោះដោយទ្រង់ចង្អុលបង្ហាញចំពោះជនណាដែលទ្រង់មានចេតនាក្នុងចំណោមខ្ញុំបម្រើរបស់ទ្រង់។”


ثُمَّ اعْلَمُوا رَحِمَكُمُ اللهُ أَنَّ اللهَ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى أَمَرَكُمْ بِأَمْرٍ عَظِيمٍ فَقَالَ:


ﵟإِنَّ ٱللَّهَ وَمَلَٰٓئِكَتَهُۥ يُصَلُّونَ عَلَى ٱلنَّبِيِّۚ يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ صَلُّواْ عَلَيۡهِ وَسَلِّمُواْ تَسۡلِيمًا ٥٦ﵞ


اللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ عَلَى عَبْدِكَ وَرَسُولِكَ مُحَمَّدٍ، وَارْضَ عَنْ أَصْحَابِهِ الْخُلَفَاءِ، وَارْضَ عَنِ التَّابِعِينَ وَمَنْ تَبِعَهُمْ بِإِحْسَانٍ إِلَى يَوْمِ الدِّينِ.


اللَّهُمَّ أَعِزَّ الْإِسْلَامَ وَالْمُسْلِمِينَ، وَأَذِلَّ الشِّرْكَ وَالْمُشْرِكِينَ، وَدَمِّرْ أَعْدَاءَكَ أَعْدَاءَ الدِّينِ، وَانْصُرْ عِبَادَكَ الْمُوَحِّدِينَ.


اللَّهُمَّ آمِنَّا فِي أَوْطَانِنَا، وَأَصْلِحْ أَئِمَّتَنَا وَوُلَاةَ أُمُورِنَا، وَاجْعَلْهُمْ هُدَاةً مُهْتَدِينَ.


اللَّهُمَّ وَفِّقْ جَمِيعَ وُلاةِ الْمُسْلِمِينَ لِتَحْكِيمِ كِتَابِكَ، وَإِعْزَازِ دِينِكَ، وَاجْعَلْهُمْ رَحْمَةً عَلَى رَعَايَاهُمْ.


اللَّهُمَّ مَنْ أَرَادَنَا وَأَرَادَ الْإِسْلَامَ وَالْمُسْلِمِينَ بِشَرٍّ فَاشْغَلْهُ فِي نَفْسِهِ، وَرُدَّ كَيْدَهُ فِي نَحْرِهِ.


اللَّهُمَّ ادْفَعْ عَنَّا الْغَلاءَ وَالْوَبَاءَ وَالرِّبَا وَالزِّنَا، وَالزَّلَازِلَ وَالْمِحَنَ وَسُوءَ الْفِتَنِ، مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ، عَنْ بَلَدِنَا هَذَا خَاصَّةً، وَعَنْ سَائِرِ بِلادِ الْمُسْلِمِينَ عَامَّةً، يَا رَبَّ الْعَالَمِينَ.


رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً، وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً، وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ.


سُبْحَانَ رَبِّنَا رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ، وَسَلامٌ عَلَى الْمُرْسَلِينَ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ.


****